Asplenium scolopendrium — rozet van gave glanzend groene tongvormige varenbladeren tegen een kalkstenen muur
Plantgids

Tongvaren (Asplenium)

Glanzende gave tongen tussen alle geveerde varens

De tongvaren is de uitzondering tussen de varens: geen geveerd blad maar gave, glanzende tongen die als een rozet uit de grond komen en het hele jaar groen blijven. Juist dat contrast maakt hem waardevol — naast mannetjesvaren en wijfjesvaren valt hij meteen op. Hij komt van kalkrotsen en groeit dus ook in muurvoegen en tussen stenen.

Oktober

Deze maand voor je Tongvaren

Geef in het najaar bladcompost.

Wil je dit op tijd horen voor jouw eigen planten, op jouw grond, met een vorstalarm? Dat is Mijn tuinjaar, €4,95 per maand. Het start half november; zet je nu op de lijst, dan staat deze plant al voor je klaar.

Zet mij op de lijst →

Bij een tuinplan zijn de eerste 3 maanden inbegrepen. Je betaalt nu niets.

Bloeikalender

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Bloeitijd · Wintersilhouet (zilvergrijs blad blijft staan)

Bodem-uitdaging — het verschil tussen succes en mislukking

De tongvaren is de enige varen in dit rijtje die uitgesproken kalk wil. Op kalkrijke leem en klei is hij langlevend en onverwoestbaar; op zure zand- en veengrond blijft hij achter of verdwijnt. Een handje kalk bij aanplant maakt vaak het verschil.

uitdagend
zand
Alleen met bladcompost én kalk; van nature te zuur en te droog.
ideaal
leem
Kalkhoudende leem is precies zijn kalkrots-standplaats.
ideaal
klei
Kalkrijke klei bevalt hem uitstekend, mits goed doorlatend.
ongeschikt
veen
Te zuur — hier houdt hij het niet.

Weet je jouw bodemtype niet? Tuinzen koppelt je adres automatisch aan de officiële PDOK-bodemkaart (NL) of Belgische bodemkaart (BE). Bij de gratis tuinschets zie je direct of tongvaren bij jouw grond past.

Populaire cultivars

Er zijn ongeveer 47 botanische soorten in het geslacht Asplenium. In de praktijk gebruiken we in Nederland en Vlaanderen vooral deze vier:

Asplenium scolopendrium
De soort — gave glanzende tongen, wintergroen. De mooiste en de sterkste.
Asplenium scolopendrium 'Undulatum'
Sterk gegolfde bladranden — levendiger, iets kleiner.
Asplenium scolopendrium 'Crispum'
Dicht gekroesde randen, bijna sculpturaal. Trager en kostbaarder.

In welke Tuinzen-stijlen past Tongvaren?

Mediterraan · Glanzend blad tussen steen in de schaduwhoek Wellness · Rustig glanzend groen zonder enige onrust Modern · Grafische gave vorm tussen fijn gedeeld blad Klassiek · Traditionele muur- en padbegeleiding in schaduw

Combinaties die altijd werken

Een plant komt zelden tot zijn recht alleen. Drie ensembles die ik regelmatig in plannen gebruik:

Asplenium + Dryopteris + Polystichum
Drie varens, drie bladvormen: gaaf tegen geveerd tegen dubbel geveerd.
Asplenium + Ruscus + Arum italicum
Mediterrane schaduw die het hele jaar groen blijft.
Asplenium + Hakonechloa + Asarum
Glans op drie niveaus — muur, gras en bodemtapijt.

Onderhoud — minder dan je denkt

Snoei

Oud en beschadigd blad in maart weghalen, vlak voor het nieuwe uitloopt. Verder niets.

Water

Eerste jaar bijhouden; daarna alleen in extreme droogte.

Mest en mulch

Bladcompost in het najaar; op zure grond af en toe wat kalk. Bladeren laten liggen, eventueel met wat kalkgruis erdoor.

De 5 meest voorkomende fouten

Op zure grond planten
De meest gemaakte fout. Anders dan de meeste varens wil de tongvaren juist kalk; op zuur zand of veen kwijnt hij weg.
In de zon zetten
Het glanzende blad verbrandt snel en verliest juist zijn glans — de reden waarom u hem koos.
Het oude blad te vroeg wegknippen
Het beschermt de kroon in de winter. Wacht tot maart, dan komt het nieuwe blad schoon door.

Veelgestelde vragen over Tongvaren

Is dit wel een varen?
Zeker, alleen zonder het typische geveerde blad. Aan de onderkant ziet u de sporenstrepen die dwars over het blad lopen — vandaar de familienaam streepvaren.
Kan hij in een muur groeien?
Ja, dat is zijn natuurlijke habitat. In een oude kalkmortelmuur op het noorden doet hij het uitstekend, mits de voeg wat humus vasthoudt.
Blijft hij in de winter groen?
Ja, en dat maakt hem waardevoller dan de meeste varens. In strenge vorst kan het blad wat slap gaan liggen; in maart haalt u het weg en komt het nieuwe blad op.
Is Tongvaren winterhard?
Tongvaren (Asplenium) is winterhard tot -25°C.

Wil je een tuinplan met Tongvaren op maat van jouw bodem?

Start een gratis tuinschets — Tuinzen koppelt jouw adres aan de officiële bodemkaart en bepaalt of tongvaren zonder ingreep werkt, of welke bodemverbetering nodig is. Plus 5% korting bij Heijnen.

Start gratis tuinschets →
Onze plant-partner

Bestel Tongvaren bij Heijnen Planten

Via Tuinzen krijg je 5% korting op je hele bestelling bij Heijnen. De code zie je zodra je doorklikt.

→ Bekijk Tongvaren bij Heijnen