Iris foetidissima — opengesprongen zaaddoos met felorange zaden boven wintergroen zwaardvormig blad
Plantgids

Stinkende lis (Iris)

Oranje zaden die de hele winter openliggen

De stinkende lis koopt u niet voor de bloem maar voor wat erna komt: zaaddozen die in de herfst openspringen en de hele winter rijen feloranje zaden tonen. Het zwaardvormige blad blijft groen, en hij doet dit alles in droge schaduw waar weinig anders wil. De onflatteuze naam slaat op de geur van gekneusd blad — die ruikt u alleen als u eraan trekt.

Hoogte
50-70 cm
Bloei
mei-juni, onopvallend grijspaars
Zon
Halfschaduw tot volle schaduw
Bodem
Doorlatend, verdraagt kalk en droogte uitstekend
Winterhard
-20°C
Bijenwaarde
Matig (bloei bescheiden), zaden wel voor vogels

Bloeikalender

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Bloeitijd · Wintersilhouet (zilvergrijs blad blijft staan)

Bodem-uitdaging — het verschil tussen succes en mislukking

Deze iris is opvallend onverschillig zolang er drainage is. Hij verdraagt kalk, droogte en wortelconcurrentie, en groeit onder heggen en bomen waar de meeste vaste planten opgeven. Alleen natte grond is uitgesloten.

goed
zand
Droog zand in de schaduw is precies zijn niche.
ideaal
leem
Kalkhoudende leem geeft de forsste planten en de meeste zaaddozen.
goed
klei
Verdraagt klei goed, mits niet permanent nat.
ongeschikt
veen
Te zuur en te nat.

Weet je jouw bodemtype niet? Tuinzen koppelt je adres automatisch aan de officiële PDOK-bodemkaart (NL) of Belgische bodemkaart (BE). Bij de gratis tuinschets zie je direct of stinkende lis bij jouw grond past.

Populaire cultivars

Er zijn ongeveer 47 botanische soorten in het geslacht Iris. In de praktijk gebruiken we in Nederland en Vlaanderen vooral deze vier:

Iris foetidissima
De soort — de betrouwbaarste zaaddozen en het taaiste in droge schaduw.
Iris foetidissima 'Variegata'
Crèmewit gestreept blad, licht op in donkere hoeken. Zet wel minder zaad.
Iris foetidissima var. citrina
Zachtgele bloem, iets opvallender in bloei, zelfde wintersierwaarde.

In welke Tuinzen-stijlen past Stinkende lis?

Mediterraan · Wintersieraad in de beschaduwde zuidelijke tuin Naturalistisch · Wintervorm met zaadstructuur in de bosrand Modern · Strak zwaardvormig blad, grafisch het hele jaar Klassiek · Groenblijvende vulling onder heggen

Combinaties die altijd werken

Een plant komt zelden tot zijn recht alleen. Drie ensembles die ik regelmatig in plannen gebruik:

Iris foetidissima + Arum italicum + Helleborus
Winterbeeld van zaad, gemarmerd blad en bloei — allemaal in droge schaduw.
Iris foetidissima + Ruscus + Geranium macrorrhizum
Drie taaie zuiderlingen die samen de bodem onder bomen dichthouden.
Iris foetidissima + Hakonechloa + Asplenium
Zwaardvormig tegen boogvormig tegen glanzend — een texturenstudie in groen.

Onderhoud — minder dan je denkt

Snoei

Beschadigd blad in maart wegknippen. Zaaddozen juist laten staan tot in maart, want daar draait het om.

Water

Alleen in het eerste jaar; daarna volledig zelfredzaam.

Mest en mulch

Niet nodig. Bladcompost in het najaar volstaat. Bladeren laten liggen.

De 5 meest voorkomende fouten

❌ De zaaddozen wegknippen
Dan haalt u precies weg waarvoor u de plant heeft. Laat ze staan tot in maart; ze zijn ook mooi in een vaas.
❌ Een spectaculaire bloem verwachten
De bloei is bescheiden grijspaars en duurt kort. Wie een baardiris verwacht komt bedrogen uit — de waarde zit volledig in blad en zaad.
❌ Zich laten afschrikken door de naam
De geur komt alleen vrij als u het blad kneust. In de tuin ruikt u er nooit iets van.
Onze plant-partner

Bestel Stinkende lis bij Heijnen Planten

Klanten met een Tuinzen-plan krijgen 5% korting op de hele Heijnen-bestelling — de exclusieve code staat in jouw plan.

→ Bekijk Stinkende lis bij Heijnen

Veelgestelde vragen over Stinkende lis

Stinkt hij echt?
Alleen als u het blad kneust of breekt, en dan ruikt het vagelijk naar rundvlees. Staand in de tuin ruikt u niets. De naam heeft deze goede plant onnodig veel schade berokkend.
Hoe lang blijven de zaden zitten?
De dozen springen in oktober open en de oranje zaden blijven tot in maart zitten, ook door vorst heen. Dat is vijf maanden sierwaarde in het lege seizoen.
Groeit hij onder een heg?
Ja, dat is bij uitstek zijn plek. Droog, donker en vol wortels van de buren — precies waar hij vandaan komt.
Nieuw · 100% gratis

Welke haag past bij jouw tuin?

Teken je haag in op de luchtfoto — wij bepalen automatisch je bodem via de officiële PDOK-bodemkaart en adviseren de juiste haagplant. In 60 seconden.

Start de Haag-Configurator →

Wil je een tuinplan met Stinkende lis op maat van jouw bodem?

Start een gratis tuinschets — Tuinzen koppelt jouw adres aan de officiële bodemkaart en bepaalt of stinkende lis zonder ingreep werkt, of welke bodemverbetering nodig is. Plus 5% korting bij Heijnen.

Start gratis tuinschets →